Strafrecht is het geheel van rechtsregels waarin is vastgelegd welk gedrag strafwaardig wordt geacht, welke straffen op dit gedrag gesteld zijn en via welke weg strafoplegging gerealiseerd kan worden.

Strafrecht betreft dus het (negatief) sanctioneren van bepaald gedrag (een handelen of nalaten). De bestraffing staat voorop. Daarin onderscheidt het zich van het aansprakelijkheidsrecht (als onderdeel van het civiele recht of burgerlijk recht). In dat recht staat de vergoeding van de aangerichte schade centraal. Het slachtoffer speelt in het strafrecht dan ook een bescheiden rol, al is die rol in het laatste decennium wat groter geworden.

Strafrecht valt uiteen in het materiële strafrecht (de beschrijving van strafbare feiten en straffen) en het formele strafrecht of het strafprocesrecht (het geheel van procedurele spelregels volgens welke het materiële strafrecht wordt toegepast). Het materiële strafrecht is opgenomen in onder meer het Wetboek van Strafrecht (afgekort tot Sr) en het formele strafrecht in het Wetboek van Strafvordering (afgekort tot Sv).